Bijbelgedeelte

Lees met elkaar: Ruth 3:1-9.

Zingen

Zing met elkaar enkele van deze psalmen of liederen:  

Psalm 75:1, en Psalm 111:3 en Psalm 139:1.

Lied 50: God is getrouw, lied 133: Neem mijn leven, laat het Heer en lied 153: Rust mijn ziel, uw God is Koning

Startopdracht

Doel: maken van een gebedsdoos.
Nodig: een dichte doos met gleuf, briefjes voor iedereen, pennen. Instructie: Waarbij ervaar je nu dat je Gods leiding in je leven nodig hebt? Schrijf je antwoord op, vouw het blaadje goed dubbel en schrijf aan de buitenkant je naam op. Doe alle briefjes in een doos. Voor de leiding: Maak de doos aan het einde van het seizoen weer open en zorg dat iedereen discreet zijn eigen briefje weer krijgt.

Na deze avond...

Weet je: waarom Ruth naar Boaz ging.
Besef je: dat Gods leiding niet betekent dat je op je handen hoeft te zitten.
Kun je: uitleggen hoe Boaz op de Heere Jezus lijkt.

Kerntekst

Ruth 3 vers 18: ‘Zit stil, mijn dochter, totdat gij weet hoe de zaak zal vallen; want die man zal niet rusten, tenzij dat hij heden deze zaak voleind hebbe.

Hoe nu verder?

Drie maanden. Zo lang heeft Ruth op de akkers van Boaz aren geraapt. Steeds moest ze er weer op uit om eten voor haar en Naomi te gaan halen. Ze konden niet ver vooruitplannen en moesten bij de dag leven. Maar nu was zowel de gersteoogst als de tarweoogst klaar (Ruth 2:23). Het land was leeg, en de voorraadschuren lagen vol. Maar niet bij Naomi en Ruth. Ze hadden misschien iets kunnen sparen van alles wat Ruth had verzameld, maar veel verder dan de herfst zouden ze daar waarschijnlijk niet mee komen. Daarom bedenkt Naomi een plan. Er moet toch een oplossing komen. En Ruth heeft al zoveel voor haar gedaan. Het wordt tijd dat Naomi iets voor Ruth gaat doen. In vers 1 staat: ‘Mijn dochter, zou ik u geen rust zoeken, dat het u welga?’ Naomi wil Ruth veiligheid en rust brengen. Een plek in de gemeenschap met een eigen thuis. Daarom stuurt haar schoonmoeder haar die nacht naar Boaz toe.

Het is opvallend dat in dit kleine Bijbelboek, de Naam van de Heere maar weinig voorkomt. Net alsof we een verhaal lezen van mensen die van alles zelf proberen te regelen. Aan het begin gaat dat helemaal fout met Elimélech die vlucht naar Moab. En hoe zal het aflopen met Ruth en Naomi? Is het niet verstandiger als Naomi meer zou bidden, en minder zelf aan de slag gaat?

Waarom moet Ruth eigenlijk naar Boaz toe? Wat heeft hij met die ‘rust’ te maken? Naomi bedoelt namelijk: Ruth moet Boaz ten huwelijk vragen. Boaz is namelijk niet zomaar een aardige man bij wie ze op het land koren mocht oprapen. Hij is ook één van de lossers (Ruth 2:20 en 3:2). Om te weten wat dat betekent, moeten we iets terugbladeren in de Bijbel. In de wetten die de Heere aan het volk Israël gaf, was het land heel belangrijk. De grond waarop de Israëlieten woonden, werkten en leefden, was immers niet van hen, maar van de Heere zelf (Leviticus 25:23). En de Heere had Zijn land aan het volk uitgeleend. Voor elke stam een eigen deel. En binnen dat deel, had elke familie weer een eigen ‘erfdeel ‘. Een eigen stuk land waar ze recht op hadden. Dit stuk land ging over van vader op zoon.

Maar er kon natuurlijk van alles gebeuren waardoor die lijn van vader op zoon verbroken werd. Bijvoorbeeld omdat iemand grote schulden had en arm was geworden. Dan werd het land verkocht om wat geld te hebben, maar raakte de familie dus het erfdeel kwijt.

De Heere had daar al in voorzien. In de Bijbelboeken Leviticus en Deuteronomium lezen we over een ‘losser’. Dat was iemand van de naaste familie die het recht had om het stuk land te kopen. Zo’n losser kon het dus kopen van het arme familielid, om zo het erfdeel binnen de familie te houden. Of de losser kon het kopen van de vreemde aan wie het land was verkocht. Dan (ver)loste hij het land, en bracht het erfdeel van de familie weer terug.

Gespreksvragen

Maak groepen van ongeveer vijf personen en lees met elkaar hardop Ruth 3:16-18. (Het is ook mogelijk om vier groepen te maken en elke groep een van de vragen te laten bespreken).

1. Wat is er veranderd voor Ruth sinds het begin van dit hoofdstuk?
2. Wat is er veranderd voor Naomi?
3. Wat kom je te weten over Boaz?
4. Wat kom je te weten over de Heere?

Deel hierna met de gehele groep de opbrengst van de verschillende deelgroepen zodat men van elkaar kan leren.

De losser is...

Aan het einde van dit hoofdstuk lijkt er niet zo veel veranderd. Maar voor Naomi is alles anders. Toen Naomi in Bethlehem aankwam, was ze oud en arm. Zo arm dat Ruth aren moest gaan rapen om iets te kunnen eten. Nu de oogst voorbij is, zou ook het voedsel weer opraken. Om toch geld te hebben, was Naomi van plan om het stuk land van Elimélech te verkopen (Ruth 4:3). Het land aan één van de lossers aanbieden om te kopen, was dan het meest logisch.

Maar ook de opbrengst van de verkoop zou immers weer opraken. Door Boaz kan dat anders worden. Hij is namelijk familie, ‘van onze bloedvriendschap’ (vers 2). Dat betekent dat hij het land dat van Elimélech was, kon (ver)lossen door het te kopen. Op deze manier kreeg Naomi niet enkel een zak geld, maar ook de mogelijkheid om het land weer te gebruiken voor het eigen levensonderhoud omdat het binnen de familie bleef.

Dus wat is er nu zo anders? Waarom kan Naomi vol vertrouwen tegen Ruth zeggen: ‘Zit stil, mijn dochter’? Hoe kan Ruth nu stilzitten als ze nog niet weet hoe het gaat aflopen? Er kan nog zo veel misgaan. Er blijkt namelijk ook nog een andere losser te zijn (Ruth 3:12). Maar Naomi weet het zeker: ‘die man zal niet rusten, tenzij dat hij heden deze zaak voleind hebbe.’ Boaz gaat het regelen, en wel meteen. Daar is ze van overtuigd.

Toch hebben Ruth en Naomi niets meer dan de belofte van Boaz. Maar dat is voor Naomi genoeg. Nu heeft ze hoop. En die hoop maakt alles anders. Want Naomi weet dat Boaz geen half werk zal leveren. Hij zal het helemaal oplossen. Dat heeft hij zelf beloofd (Ruth 3:11-13). Hij heeft immers het goede met hen voor. Hij geeft Ruth zelfs nog wat extra gerst mee (vers 15-17).

In het Nieuwe Testament komen we ook een losser tegen. In Romeinen 11:26 wordt verwezen naar de Verlosser die naar Sion zal komen. Paulus verwijst hier naar Jesaja 59:20. Daar wordt hetzelfde woord (Goël) gebruikt als in Ruth: er zal een Goël naar Sion komen. Dat is de Heere Jezus. In de Evangeliën lezen we over Zijn lijden en sterven. Hij kwam als het lam van God om de toorn van God weg te dragen (Johannes 1:29). Daarom is Hij de vervulling van de beloften van God in het Oude Testament. Dat zegt Jezus ook Zelf: het zijn de Schriften, het Oude Testament dus, die van Hem getuigen (Johannes 5:39). Als we het Bijbelboek Ruth goed lezen, kunnen we dus iets ontdekken over Jezus.

Gespreksvragen

Maak weer (dezelfde) groepen en lees met elkaar hardop Ruth 3:1-6. Het lijkt een wat vreemde opdracht van Naomi. Ruth moet zich wassen en lekker ruikende olie opdoen, haar mooiste kleren aantrekken en zich verstoppen op de dorsvloer van Boaz. Eerst zal hij eten en misschien net iets te veel wijn drinken. Als zijn hart vrolijk is (vers 7), zal hij gaan slapen. Dan moet Ruth naar zijn slaapplek sluipen en aan zijn voeteneinde onder de deken gaan liggen. Zie je het voor je? Een jonge vrouw in mooie kleren ligt aan ’s nachts in het donker aan de voeten van een man. Ze ruikt ook nog eens lekker. Is dat niet al te verleidelijk?

1. Wat kom je te weten over Naomi?
2. Hoe reageert Ruth?
3. In vers 6 staat nadrukkelijk dat Ruth precies doet wat Naomi zegt. Vind je dat jouw (groot)ouders iets mogen vinden van je (eventuele) relatie?
4. Naomi en Ruth nemen het voortouw in het huwelijksaanzoek aan Boaz. Wat vinden jullie daarvan? Kunnen we daarvan iets leren voor relatievorming in onze tijd?

Stelling

‘Eerst bekering, dan verkering’

Bidden

Suggesties om voor te bidden vanuit het Bijbelgedeelte of thema:  

• Bid om Gods leiding als je al een relatie hebt of als je die (nog) niet hebt, maar dat wel zou willen.
• Bid om zicht op Jezus als Verlosser in ons leven.

Slotopdracht

Lees met elkaar Mattheüs 12: 38-42. Jezus zegt hier over Zichzelf dat Hij meer is dan Jona, en meer is dan Koning Salomo. Zijn waren dus op een bepaalde manier voorbeelden. De koningin van Scheba had er een lange reis voor over om de wijsheid van Salomo te horen. Maar Jezus is nog veel wijzer dan Salomo. Het is de bedoeling dat we in deze slotopdracht een aantal overeenkomsten opzoeken. Schrijf op:

1. Waarin lijkt Boaz op Jezus?
2. Waarin is Boaz anders dan Jezus?
3. Paulus schrijft in Romeinen 8:29 dat mensen die God liefhebben, op Jezus gaan lijken. Hij noemt dat: ‘gelijkvormig zijn’ aan het beeld van Zijn Zoon. Zijn er mensen in je omgeving bij wie je dit ziet? Wat zou je hiervan willen zien in je eigen leven?

Uit de belijdenisgeschriften

Nederlandse Geloofsbelijdenis artikel 22: Van onze rechtvaardigmaking door het geloof in Jezus Christus. ‘Nu, dat men zeggen zou dat Christus niet genoegzaam is, maar dat er nog benevens Hem iets meer toe behoeft, ware een al te ongeschikte godslastering; want daaruit zou volgen dat Christus maar een halve Zaligmaker ware.’

In dit artikel van de Nederlandse Geloofsbelijdenis wordt uitgelegd waarom een christen aan Jezus genoeg heeft voor zijn redding. Er is niets meer, maar ook niets minder nodig dan Jezus alleen. Als we door het geloof Christus omhelzen en niets meer buiten Hem zoeken, hebben we alles wat nodig is om vrijgesproken te worden van onze zonden. Boaz leverde geen half werk. Door met Ruth te trouwen, kreeg hij haar helemaal. En Ruth kreeg alles van Boaz. Zo gaat het ook als we de Heere Jezus door het geloof mogen omhelzen. Hij neemt dan al onze fouten, al onze zonden voor Zijn rekening. En wij krijgen alles wat van Hem is. Voor God zijn we dan net als Jezus: helemaal schoon van zonden en heilig voor God. Luther noemde dit de ‘vrolijke ruil’.